بازار خودرو در شرایطی قرار گرفته که پیشبینی ارزش خودرو در ماههای آینده برای سفارشاران دشوار شده است. از یک سو، فاصله میان بها کارخانه و بازار در برخی محصولات افت پیدا کرده و از سوی دیگر، تغییر مقررات مربوط به نحوه محاسبه ارزش خودروهای پیشارائهی، ریسک تهیه با موعد تحویل آینده را صعود داده است.
در چنین شرایطی، بخشی از متقاضیانی که در گذشته پیشارائه خودرو را بهدلیل اختلاف بها کارخانه و بازار انتخاب میکردند، ممکن است سفارش نقدی را گزینه کمریسکتری بدانند.
یکی از مهمترین دلایل استقبال گذشته از پیشعرضه، اختلاف قابل توجه میان نرخ کارخانه و بازار آزاد بود. تهیهار با پرداخت بخشی از وجه در زمان ثبتنام، خودرو را برای ماههای آینده سفارشاری میکرد و در صورت رشد نرخ بازار، فرصت برخورداری از حاشیه سود قابل توجهی داشت.
اما افت این فاصله باعث شده مزیت اقتصادی پیشارائه در برخی محصولات کمتر شود. وقتی اختلاف نرخ خودرو در کارخانه و بازار محدود باشد، انتظار برای تحویل چندماهه دیگر لزوماً بازدهی قابل توجهی برای تهیهار ایجاد نمیکند.
در مقابل، سفارش نقدی این قابلیت را فراهم میکند که خریداریار خودرو را با نرخ مشخص تحویل بگیرد و از ریسک تغییر بها در فاصله ثبتنام تا تحویل دور بماند.
یکی دیگر از عوامل مؤثر بر صعود ریسک پیشارائه، ابطال مصوبه ۴۷۳ شورای رقابت از سوی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری است.
طبق مصوبه مذکور، بخشی از مبلغ پیشپرداخت مشتری متناسب با سهم آن از بها خودرو در زمان ثبتنام، در برابر رشد ارزش خودرو تا زمان تحویل مصون میماند. با ابطال این مصوبه، این سازوکار حمایتی از میان رفته و مبحث تغییر نرخ خودرو در فاصله ثبتنام تا تحویل اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
در خروجی، پرداخت پیشپرداخت در زمان ثبتنام دیگر لزوماً به معنای تثبیت هزینه نهایی خریداری خودرو نیست و تهیهار باید احتمال تغییر بها تا زمان تحویل را در محاسبات خود لحاظ کند.
در قراردادهای پیشعرضه، فاصله زمانی میان ثبتنام و تحویل خودرو میتواند چندین ماه باشد. در این مدت، عوامل مختلفی بر هزینه تولید و ارزش نهایی خودرو اثر میگذارند.
مهمترین عوامل عبارتاند از:
تغییر نرخ ارز و هزینه تأمین قطعات
رشد هزینههای تولید
تورم و رشد هزینههای عمومی
تغییر سیاستهای ارزشگذاری
تغییر هزینههای مرتبط با تولید و عرضه خودرو
به همین دلیل، متقاضی نباید تنها مبلغی را که هنگام ثبتنام پرداخت میکند معیار ارزیابی هزینه تهیه قرار دهد. مبلغ نهایی قابل پرداخت در زمان تحویل نیز بخش مهمی از تصمیم اقتصادی است.
پاسخ به این سؤال برای همه خودروها یکسان نیست. پیشارائه همچنان میتواند برای محصولی که اختلاف نرخ قابل توجهی با بازار دارد یا شرایط پرداخت مناسبی ارائه میکند، جذاب باشد. با این حال، در شرایطی که فاصله بها کارخانه و بازار نزول یافته است، مزیت پیشخریداری نسبت به گذشته کمتر میشود.
از طرف دیگر، رشد احتمال تغییر ارزش تا زمان تحویل باعث میشود سفارشار هنگام انتخاب طرح عرضه، صرفاً به مبلغ پیشپرداخت و میزان سود اعلامشده توجه نکند. مرور بها احتمالی نهایی، مدت انتظار و شرایط قرارداد اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
پیشفروشرسانی تنها یک روش عرضه خودرو نیست و برای خودروسازان نیز نقش مهمی در تأمین نقدینگی دارد. شرکتهای خودروسازی بخشی از سرمایه در گردش مورد نیاز خود را از طریق دریافت پیشپرداخت مشتریان تأمین میکنند.
اگر جذابیت پیشفروشرسانی افت پیدا کند و بخشی از مشتریان به سمت سفارش نقدی در بازار آزاد بروند، جریان ورود نقدینگی از محل پیشارائه نیز میتواند افت یابد. این مسئله در شرایطی که خودروسازان با هزینههای بالای تولید و نیاز مداوم به سرمایه در گردش مواجه هستند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بنابراین تغییر رفتار سفارشاران میتواند علاوه بر بازار مصرف، بر وضعیت مالی و برنامه فروشرسانی خودروسازان نیز اثر بگذارد.
در شرایط فعلی، تهیه نقدی برای بخشی از متقاضیان میتواند ریسک کمتری نسبت به پیشسفارش داشته باشد؛ بهویژه زمانی که اختلاف ارزش کارخانه و بازار محدود است و بها نهایی پیشارائه مشخص نیست.
با این حال، خریداری نقدی نیز به معنی تضمین سود یا جلوگیری قطعی از زیان نیست. بها بازار خودرو ممکن است پس از خریداری رشد یا نزول پیدا کند. بنابراین تصمیم منطقی باید طبق نیاز واقعی به خودرو، توان مالی، ارزش روز بازار و شرایط قرارداد پیشفروشرسانی گرفته شود.
در نهایت، کم شدن جذابیت پیشعرضه را نباید با رونق بازار خودرو یکی دانست. قدرت سفارش خانوار همچنان یکی از عوامل تعیینکننده در میزان تقاضاست و تا زمانی که بها خودرو قابل پیشبینیتر نشود و توان سفارش مصرفکنندگان بهبود پیدا نکند، تغییر روش خریداری بهتنهایی نمیتواند به معنای رونق پایدار بازار باشد.
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد