راهاندازی سکوهای معاملات آنلاین خودرو یکی از برنامههایی است که طی سالهای اخیر با هدف سادهسازی خرید و فروش خودرو، افزایش شفافیت و کاهش مراجعات حضوری دنبال شده است. با وجود آنکه بخش قابل توجهی از الزامات قانونی و زیرساختهای اجرایی این طرح فراهم شده، هنوز امکان انجام کامل معاملات برخط خودرو در کشور فراهم نیست.
به گفته معاون مرکز بهبود محیط کسبوکار وزارت امور اقتصادی و دارایی، مهمترین مانع اجرای این طرح، در اختیار قرار نگرفتن سرویسهای استعلامی مورد نیاز از سوی فراجا برای سکوهای دارای مجوز است.
موضوع راهاندازی سکوهای معاملات خودرو نخستین بار در قانون بودجه سال ۱۴۰۲ مطرح شد و سپس در بند «ت» ماده ۱۱۴ قانون برنامه هفتم پیشرفت بهصورت رسمی مورد تأکید قرار گرفت.
بر اساس این قانون، دستگاههای ارائهدهنده استعلام موظف هستند اطلاعات مورد نیاز برای انجام معاملات خودرو را در اختیار سکوهای دیجیتال دارای مجوز قرار دهند تا فرآیند خرید و فروش به شکل کاملاً آنلاین انجام شود.
هدف از این طرح، کاهش بروکراسی اداری، افزایش شفافیت معاملات و تسهیل فرآیند نقلوانتقال خودرو عنوان شده است.
اگرچه چندین دستگاه در اجرای این طرح نقش دارند، اما فراجا مهمترین نهاد ارائهدهنده اطلاعات محسوب میشود.
اطلاعاتی که برای انجام یک معامله قانونی خودرو مورد نیاز است، عمدتاً در اختیار فراجاست؛ از جمله:
به همین دلیل، تا زمانی که این سرویسهای استعلامی در اختیار سکوهای مجاز قرار نگیرد، امکان اجرای کامل معاملات آنلاین خودرو وجود نخواهد داشت.
به گفته معاون مرکز بهبود محیط کسبوکار وزارت اقتصاد، آییننامه اجرایی این قانون در بهمنماه ۱۴۰۳ به تصویب هیئت وزیران رسید و در آن وظایف هر یک از دستگاههای مسئول بهصورت دقیق مشخص شد.
همچنین هیئت مقرراتزدایی نیز حدود دو ماه قبل، مجوز فعالیت سکوهای معاملات خودرو را تصویب کرد و این مجوز هماکنون در درگاه ملی مجوزها در دسترس متقاضیان قرار دارد.
در نتیجه، از نظر قانونی مسیر صدور مجوز برای سکوهای واجد شرایط باز شده است.
با وجود تکمیل بخش زیادی از فرآیندهای قانونی، اجرای عملی این طرح همچنان با مانع روبهرو است.
مهمترین دلیل این موضوع، عدم ارائه سرویسهای استعلامی فراجا به تمامی سکوهای دارای شرایط قانونی است. بدون دسترسی پایدار به این سرویسها، امکان انجام استعلامهای ضروری و در نتیجه انجام معاملات آنلاین خودرو وجود نخواهد داشت.
به همین علت، صدور مجوز نهایی برای بسیاری از متقاضیان هنوز انجام نشده است.
بر اساس اعلام وزارت اقتصاد، تاکنون حدود ۳۰ سکو برای دریافت مجوز فعالیت درخواست ثبت کردهاند.
با این حال، از میان این تعداد:
به گفته مسئولان، دریافت موقت برخی سرویسها به معنای صدور مجوز قطعی فعالیت نیست.
وزارت اقتصاد اعلام کرده است که صدور مجوز نهایی زمانی انجام میشود که یک سکو بتواند توکن دسترسی به سرویسهای استعلامی را دریافت کرده و بهصورت پایدار از این خدمات استفاده کند.
تا زمانی که این دسترسی به شکل دائمی برقرار نشود، سکوها امکان ارائه خدمات کامل معاملات آنلاین خودرو را نخواهند داشت.
بر اساس توضیحات ارائهشده، فراجا برای اتصال سکوها شرایطی سختگیرانهتر از ضوابط مصوب در نظر گرفته است.
از جمله این شرایط میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
به نظر میرسد بسیاری از سکوهای متقاضی هنوز موفق به احراز این شرایط نشدهاند و به همین دلیل امکان اتصال آنها به سرویسهای استعلامی فراهم نشده است.
از سوی دیگر، وزارت اقتصاد تأکید کرده است که ارائه این خدمات باید برای تمامی سکوهای واجد شرایط، بر اساس ضوابط یکسان و بدون هرگونه تبعیض انجام شود.
در حال حاضر، بخش عمده زیرساختهای قانونی راهاندازی سکوهای معاملات خودرو فراهم شده است، اما اجرای کامل این طرح همچنان به همکاری دستگاههای اجرایی، بهویژه فراجا، وابسته است.
در صورتی که سرویسهای استعلامی بهصورت پایدار و بدون تبعیض در اختیار تمامی سکوهای دارای شرایط قانونی قرار گیرد، امکان انجام معاملات آنلاین خودرو به شکل رسمی فراهم خواهد شد. تحقق این هدف میتواند علاوه بر تسهیل فرآیند خرید و فروش خودرو، شفافیت بازار را افزایش داده و بخشی از مراجعات حضوری و مراحل اداری را نیز کاهش دهد.
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد
برچسب:
نویسنده: امیر علوی