نرخ گواهی اسقاط خودرو چگونه تعیین می‌شود؟

سازوکار تعیین نرخ گواهی اسقاط خودروهای فرسوده در حال تغییر است و قرار نیست این گواهی برای مدت طولانی با یک نرخ ثابت معامله شود. مطابق تبیینات مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، نرخ گواهی در مدل به‌روز به شکل شناور تعیین می‌شود و عوامل مختلفی از جمله ارزش خودرو، هزینه اسقاط و بازیافت و نرخ ضایعات در آن اثر خواهند داشت.

این تغییر می‌تواند هم برای مالکان خودروهای فرسوده و هم برای شرکت‌ها و خودروسازانی که مشمول الزامات اسقاط هستند اهمیت داشته باشد؛ زیرا ارزش گواهی اسقاط مستقیماً بر هزینه نهایی فرآیند نوسازی اثر می‌گذارد.

محمدصادق حاتمی، مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، اظهار داشته است که در روش نوین، نرخ گواهی اسقاط بر مبنای نسبتی از ارزش خودرو تعیین و آپدیت خواهد شد.

در این مدل، ارزش گواهی یک رقم از پیش تعیین‌شده و ثابت نیست و شرایط بازار در محاسبه آن نقش خواهد داشت. مهم‌ترین عوامل موثر بر نرخ گواهی عبارت‌اند از:

به این ترتیب، با تغییر هر یک از این عوامل، فرصت تغییر نرخ گواهی اسقاط نیز وجود خواهد داشت.

نرخ گواهی اسقاط خودروهای سواری در اردیبهشت‌ماه سال جاری از ۳۵ میلیون تومان به ۶۰ میلیون تومان رشد پیدا کرده است. در خروجی، ارزش گواهی اسقاط نسبت به گذشته رشد قابل توجهی داشته است.

بر پایه بیانات ارائه‌شده، از هر خودروی فرسوده توانایی تولید سه گواهی اسقاط وجود دارد. بنابراین در صورت محاسبه با نرخ ۶۰ میلیون تومان برای هر گواهی، ارزش مجموع گواهی‌های مربوط به یک خودرو به حدود ۱۸۰ میلیون تومان می‌رسد.

با این حال، نباید این رقم را یک ارزش ثابت و دائمی برای گواهی‌های اسقاط در نظر گرفت. در سازوکار تازه، نرخ گواهی توسط بخش خصوصی و متناسب با تغییر شرایط اقتصادی و هزینه‌های مرتبط با اسقاط بازنگری خواهد شد.

شناور شدن نرخ گواهی به این معناست که نرخ آن می‌تواند تحت تاثیر وضعیت بازار تغییر کند. برای نمونه، رشد ارزش خودروهای فرسوده یا بالا رفتن هزینه فعالیت مراکز اسقاط می‌تواند نرخ نهایی گواهی را تحت تاثیر قرار دهد.

از سوی دیگر، ارزش قطعات قابل بازیافت و فلزات موجود در خودرو نیز بخشی از معادله اقتصادی اسقاط است. بنابراین ارزش گواهی تنها بر پایه ارزش خود خودرو تعیین نمی‌شود و هزینه‌ها و درآمدهای مرتبط با فرآیند اسقاط و بازیافت نیز در آن لحاظ خواهد شد.

هدف از این روش، ایجاد تعادل میان دو مبحث است؛ از یک طرف مراکز اسقاط باید فعالیت اقتصادی قابل توجیهی داشته باشند و از طرف دیگر، بیشتر شدن ارزش گواهی باید بتواند مالکان خودروهای فرسوده را به خروج خودروهای قدیمی از چرخه حمل‌ونقل ترغیب کند.