در سال ۱۴۰۵، هزینه معاینه فنی خودروهای سبک بنزینی با وزن کمتر از ۱۴۰۰ کیلوگرم بین 560 تا 570 هزار تومان و برای وزنهای بالای ۱۴۰۰ کیلوگرم 620 تا 630 هزار تومان است. اگر خودروی شما دوگانهسوز باشد این مبلغ برای مدلهای تکمخزن بسته به وزن ماشین بین 780 تا 840 هزار تومان و برای مدلهای دومخزن بین 900 تا 960 هزار تومان محاسبه میشود. تمامی خودروهای داخلی و خارجی که بیش از ۴ سال از تولید آنها میگذرد موظف به دریافت این گواهی هستند و در صورت مردودی در تستها، هزینه آزمون مجدد آنها بین 55 تا 83 هزار تومان خواهد بود.
برای اینکه محاسبه هزینه معاینه فنی سادهتر باشد، تعرفههای مصوب سال ۱۴۰۵ را در جدول زیر بر پایه نوع خودرو و سوخت آن و در ادامه وزن خودرو دستهبندی کردهایم. وزن خودرو نیز معمولاً روی کارت خودرو درج شده و برای تعیین تعرفه مورد استفاده قرار میگیرد. دقت کنید که این مبالغ، تعرفه پایه و مصوب کشوری هستند و هیچ مرکزی حق دریافت مبلغی بالاتر از این جدول را تحت عناوین مختلف (مثل هزینه پرینت، مالیات مضاعف یا خدمات اجباری) ندارد:
نکته مهم: اگر ماشین شما هیبریدی است، هزینه معاینه فنی آن دقیقاً مطابق تعرفه خودروهای بنزینی سبک محاسبه میشود. هیچ مرکز یا پیمانکاری حق ندارد بابت ارزیابی سیستمهای برقی یا تست سالم بودن باتری خودروهای هیبریدی، هزینه اضافهای از شما دریافت کند و معیار اصلی تایید، سلامت همان موتور احتراقی است.
دلیل اصلی بالاتر بودن هزینه معاینه فنی خودروهای دوگانهسوز، اضافه شدن بازرسی چشمی و تستهای مربوط به سیستم گازسوز (CNG یا LPG) است. در این خودروها، وضعیت کپسول گاز، شیرهای فشار قوی و اتصالات اهمیت زیادی دارد و هرگونه پوسیدگی یا نشتی میتواند خطرات جدی ایجاد کند.
در مراکز معاینه فنی، اپراتورها علاوه بر تستهای معمول مانند ترمز و جلوبندی، تاریخ انقضای درجشده روی کپسول گاز را نیز تحلیل میکنند. لولههای انتقال گاز از صندوق عقب تا رگلاتور داخل موتور هم از نظر پوسیدگی، نشتی و اتصال نامناسب مرور میشوند. این تحلیلها زمان بیشتری نیاز دارد و به همین دلیل تعرفه خودروهای دوگانهسوز بالاتر است.
بهخاطر داشته باشید که اگر کپسول گاز خودروی شما نیاز به تست هیدرواستاتیک داشته باشد (معمولاً هر ۵ تا ۶ سال یکبار برای کپسولهای CNG)، شما به مراکز تخصصی تست کپسول ارجاع داده میشوید که هزینه آن جامعاً جدا از مبلغ معاینه فنی روتین محاسبه خواهد شد. تفاوت بها بین تکمخزن و دومخزن (مثل پرایدهای دوگانه کارخانهای که دو کپسول کوچک دارند) هم صرفاً به خاطر زمانبر بودن بازرسی دو مجموعه شیرآلات و اتصالات جداگانه است.
نرخ پایه معاینه فنی هیچ ارتباطی به برند، مدل یا بها خودرو در بازار ندارد. شما چه سوار یک پراید باشید و چه یک پورشه ماکان، وقتی وارد خط معاینه میشوید، دستگاهها و تعرفه پرداختی برای هر دوی شما یکسان است (البته با در نظر گرفتن فاکتور وزن ماشین که پیشتر اشاره شد؛ خودروهای خارجی عموماً بالای ۱۴۰۰ کیلوگرم هستند).
تفاوت اصلی خودروهای داخلی و خارجی، بیشتر در برآیند تستها مشخص میشود؛ خودروهای وارداتی به دلیل داشتن استانداردهای آلایندگی یورو ۵ و یورو ۶ و استفاده از کاتالیزورهای چندمرحلهای، معمولاً تست آلایندگی (تست گازهای خروجی از اگزوز) را به راحتی پشت سر میگذارند. در مقابل، خودروهای داخلی با کارکرد بالا، بیشتر در بخش تست آلایندگی یا ترمز دچار مشکل میشوند. در مراکز پیشرفتهتر، برای خودروهای خارجی و داخلی نوین از پورت OBD2 برای اتصال مستقیم به کامپیوتر خودرو (ECU) استفاده میشود تا خطاهای پنهان موتور که روی آلایندگی تأثیر مستقیم دارند، شناسایی شوند. بنابراین از نظر هزینه پرداختی به مرکز، تفاوتی بین خودروهای داخلی و خارجی وجود ندارد؛ هزینه اضافی زمانی ایجاد میشود که خودروی داخلی به دلیل استهلاک بالا مردود شود و مالک مجبور به تعویض و عیبیابی سنسور MAP یا قطعاتی مانند کاتالیزور شود.
نکته مهم: برخی از صاحبان خودرو برای فرار از هزینههای تعمیر، درست قبل از ورود به مرکز، خطاهای دیاگ (مثل خطای سنسور اکسیژن) را با دستگاه پاک میکنند. این کار باعث میشود سنسورهای مانیتورینگ ECU ریست شوند و دستگاه خط معاینه نتواند دیتای آلایندگی را بخواند؛ خروجی این کار مردودی قطعی و هدر رفتن هزینه پایه و پرداخت اجباری هزینه تست مجدد است.
نداشتن گواهی معاینه فنی معتبر در سال ۱۴۰۵ باعث جریمه خودرو میشود و مبلغ آن طبق مدت تردد بدون معاینه فنی محاسبه خواهد شد. مبلغ جریمه نداشتن معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵، ۱۰۰ هزار تومان است و این جریمه به ازای هر روز تردد با خودروی فاقد معاینه فنی معتبر، در صورت ثبت تخلف، بهصورت خودکار در سوابق خودرو ثبت میشود. ثبت این تخلف فقط به حضور پلیس در خیابان محدود نیست و دوربینهای کنترل ترافیک نیز میتوانند وضعیت معاینه فنی خودرو را از طریق سامانههای مربوط مرور کنند؛ بنابراین اگر خودرویی به مدت ۳۰ روز بدون معاینه فنی معتبر تردد داشته باشد، در صورت ثبت تخلف توسط سامانه، جریمه هر روز بهصورت جداگانه برای آن محاسبه میشود.
علاوه بر جریمه نقدی، نداشتن معاینه فنی معتبر هنگام بروز تصادف نیز میتواند اهمیت داشته باشد. اگر خودرو به دلیل نقص فنی مانند خرابی ترمز یا فرسودگی لاستیکها باعث حادثه شود، نداشتن معاینه فنی ممکن است در ارزیابی مسئولیت و روند پرداخت خسارت مؤثر باشد؛ بنابراین تمدید بهموقع معاینه فنی، علاوه بر جلوگیری از جریمه، برای حفظ ایمنی خودرو و کم شدن خطرات ناشی از نقص فنی نیز اهمیت دارد.
نکته مهم: خیلی از مالکان خودروهای صفرکیلومتر تصور میکنند تا پایان کار سال چهارم برای دریافت گواهی معاینه فنی فرصت دارند، در حالی که ابتدا جریمه بر پایه ماه و روزِ صدور سند و کارت ماشین در چهار سال قبل محاسبه میشود، نه صرفاً سال تولیدی که روی کارت خودرو درج شده است.
اگر خودرو در یکی از آزمونهای معاینه فنی مردود شود، علت مردودی در برگه معاینه فنی ثبت میشود و مالک ۱۵ روز از تاریخ مراجعه اول فرصت دارد ایراد را برطرف کرده و برای تست مجدد به همان مرکز مراجعه کند. در این مدت، هزینه مراجعه مجدد طبق تعداد آزمونهایی که باید دوباره انجام شوند محاسبه میشود و نیازی به پرداخت هزینه مفصل معاینه فنی نیست.
برای خودروهای سبک، هزینه تست مجدد در صورتی که یک یا دو آزمون دوباره انجام شود، 55 هزار تومان و در صورت نیاز به تکرار سه آزمون یا بیشتر، 83 هزار تومان است. اگر خودرو در مراجعه دوم هم مردود شود، تا زمانی که مهلت ۱۵روزه از مراجعه اول تمام نشده باشد، میتوان پس از رفع ایراد دوباره برای تست مراجعه کرد و هزینه نیز بر پایه تعداد آزمونهای موردنیاز محاسبه میشود؛ یعنی صرفاً بار دوم یا سوم بودن مراجعه، باعث رشد تعرفه نمیشود.
نکته مهم: مهلت ۱۵ روزه از تاریخ مراجعه اول محاسبه میشود، نه از زمان تعمیر خودرو. اگر این مهلت تمام شود، مراجعه بعدی از نظر مقررات مراجعه اول محسوب میشود و باید هزینه مفصل معاینه فنی پرداخت شود. بنابراین حتی در صورت چند بار مردودی، تا پایان کار مهلت ۱۵روزه توانایی تکرار آزمونهای لازم با تعرفه تست مجدد وجود دارد.
طبق مقررات ترافیکی و زیستمحیطی، خودروهای قدیمی مشمول ضوابط خاصی برای معاینه فنی هستند. در سال ۱۴۰۵ نیز کنترل خودروهای فرسوده و آلاینده جدیتر شده است. خودروهای سواری شخصی که بیش از ۲۰ سال از زمان تولیدشان گذشته باشد، معمولاً نمیتوانند معاینه فنی یکساله دریافت کنند و بسته به وضعیت خودرو، ممکن است اعتبار معاینه فنی آنها ۳ یا ۶ ماهه باشد. این خودروها علاوه بر این در بخش آلایندگی با دقت بیشتری مرور میشوند.
رشد سختگیری برای خودروهای قدیمی بیشتر به دلیل استهلاک موتور و نزول کارایی سیستم کنترل آلایندگی در طول زمان است. برای مثال، ممکن است خودرو ایراد موتوری پیدا کرده باشد اما علائم روغنسوزی ماشین، مانند دود آبی اگزوز بهوضوح دیده نشود؛ در این شرایط دستگاه آنالایزر گازهای خروجی میتواند میزان بالای هیدروکربنهای نسوخته (HC) را تشخیص دهد و باعث مردودی خودرو شود. اگر خودروی شما به ۲۰ سالگی نزدیک شده است، بهتر است پیش از مراجعه، موتور را تنظیم یا به اصطلاح «تونآپ» کنید، فیلتر هوا را تعویض و سلامت سیستم جرقهزنی، خرابی شمعها و وایرهای خودرو را تحلیل کنید تا احتمال مردودی در تست آلایندگی کمتر شود.
نکته مهم: اعتبار ۳ یا ۶ ماهه گواهی برای ماشینهای بالای ۲۰ سال به این معنی است که شما باید در طول یک سال، ۲ تا ۴ بار هزینه پایه معاینه فنی را بهطور جامع پرداخت کنید. این یعنی هزینه سالانه معاینه فنی ماشینهای قدیمی گاهی تا ۴ برابر ماشینهای معمولی تمام میشود که باید آن را در بودجهبندی سالانه خود لحاظ کنید.
تاکسیها برای هر بار معاینه فنی، تعرفه جداگانهای نسبت به خودروهای شخصی ندارند و هزینه طبق نوع خودرو، سوخت و خدمات انجامشده تعیین میشود؛ بنابراین اگر یک تاکسی و خودروی شخصی از نظر نوع و مشخصات فنی مشابه باشند، هزینه پایه معاینه فنی آنها نیز یکسان است. تفاوت اصلی در تعداد دفعات مراجعه است؛ خودروهای شخصی معمولاً سالانه یکبار به معاینه فنی نیاز دارند، اما تاکسیها به دلیل تردد بیشتر باید در فاصلههای کوتاهتری مراجعه کنند.
تاکسیهای کمتر از ۱۰ سال باید هر ۶ ماه یکبار برای معاینه فنی مراجعه کنند؛ بنابراین سالانه دو بار هزینه معاینه فنی میپردازند. تاکسیهای بیش از ۱۰ سال نیز باید هر ۳ ماه یکبار معاینه شوند و در حاصل، سالانه چهار بار هزینه پرداخت میکنند. در برخی شهرها، شهرداری یا سازمان تاکسیرانی برای نزول هزینه رانندگان، طرحهای حمایتی مانند تخفیف، معرفی مراکز با تعرفه کمتر یا معاینه فنی بدون هزینه در دورههای مشخص ارائه میکند. به همین دلیل، بهتر است رانندگان پیش از مراجعه، شرایط و طرحهای فعال شهر خود را ارزیابی کنند.
برای دریافت نوبت، میتوانید از سامانههای نوبتدهی آنلاین مانند تهران من یا پورتالهای استانی سامانه سیمفا استفاده کنید. در این سامانهها، زمان مراجعه را انتخاب و هزینه را به صورت آنلاین پرداخت میکنید. دقت داشته باشید که در روز مراجعه، حتما اصل کارت خودرو یا برگ سبز و کارت ملی مالک یا شخصی که خودرو را به مرکز آورده است، همراه داشته باشید. پس از پذیرش مدارک و ورود خودرو به خط معاینه فنی، خودرو از پنج مرحله اصلی عبور میکند:
نکته مهم: هزینه معاینه فنی که در ابتدا پرداخت میکنید، هزینه یک پکیج جامع است و تمام مراحل معاینه فنی را شامل میشود؛ بنابراین در مراجعه اول برای هر تست هزینه جداگانهای دریافت نمیشود.
در این مرحله کارشناس وضعیت ظاهری و تجهیزات خودرو را مرور میکند. سلامت شیشهها، برفپاککن، کمربندهای ایمنی، بوق و نحوه عملکرد تمام چراغها از مواردی هستند که مرور میشوند. وجود پوسیدگی شدید در بدنه یا اگزوز و از سوی دیگر ساییدگی بیش از حد لاستیکها نیز میتواند باعث مردودی خودرو شود.
برای اندازهگیری آلایندگی، یک پروب فلزی داخل اگزوز قرار میگیرد تا میزان مونوکسید کربن (CO) و هیدروکربنهای نسوخته (HC) موجود در گازهای خروجی را اندازهگیری کند. خروجی این تست میتواند شرحی درباره بازده سنسور اکسیژن، کاتالیزور و وضعیت تنظیم موتور ارائه دهد.
در این مرحله چرخهای خودرو روی صفحات متحرک دستگاه قرار میگیرند. صفحات با ایجاد ارتعاشات کنترلشده، بازده سیستم تعلیق را مرور میکنند. دستگاه مشخص میکند کمکفنرها تا چه اندازه میتوانند این ارتعاشات را کنترل کرده و چسبندگی لاستیکها با سطح جاده را حفظ کنند.
چرخهای خودرو ابتدا روی غلتکهای چرخان قرار میگیرند و کارایی ترمزهای جلو و سپس عقب ارزیابی میشود. دستگاه نیروی ترمزگیری هر چرخ را اندازهگیری میکند و علاوه بر قدرت ترمز، وضعیت ترمز دستی و میزان تعادل نیروی ترمز بین چرخهای چپ و راست نیز مرور میشود.
در آخرین مرحله، خودرو با سرعت کم از روی یک صفحه متحرک عبور میکند. این دستگاه میزان انحراف حرکت چرخها را اندازهگیری میکند تا مشکلات مربوط به زاویه فرمان و جلوبندی مشخص شود. خروجی آزمایش با دقت بالا ثبت میشود و میزان انحراف جانبی خودرو را حاکی از آن است.
نکته مهم: قبل از رزرو نوبت، چند مرور ساده روی خودرو انجام دهید تا احتمال مردودی و پرداخت هزینه مجدد کمتر شود. ابتدا تمام چراغها، از جمله چراغ ترمز، دنده عقب، راهنما و نور بالا و پایین را مرور کنید. سپس آج لاستیکها را چک کنید و اگر لاستیک به نشانگر ساییدگی رسیده است، پیش از مراجعه آن را تعویض کنید. در ادامه، از تنظیم بودن موتور و بازده صحیح سیستم آلایندگی مطمئن شوید. همین مرورهای ساده قبل از مراجعه میتواند از مردودی خودرو و نیاز به مراجعه دوباره برای تعمیر و تست مجدد جلوگیری کند.
هنگام مراجعه به مراکز معاینه فنی تهران و برخی کلانشهرها، ممکن است از شما پرسیده شود که معاینه فنی معمولی میخواهید یا برتر. تعرفه پرداختی این دو در مرکز تفاوتی ندارد، اما نوع و میزان تست آلایندگی در آنها متفاوت است. در معاینه فنی معمولی، میزان آلایندگی خودرو فقط در حالت دور آرام موتور (Idle)، یعنی زمانی که پدال گاز فشرده نیست، تحلیل میشود. در معاینه فنی برتر، علاوه بر دور آرام، آلایندگی خودرو در دور موتور بالاتر، حدود ۲۵۰۰ دور در دقیقه، نیز ارزیابی میشود. به همین دلیل، معاینه برتر میتواند وضعیت موتور و سیستم کنترل آلایندگی را در شرایط متفاوت دقیقتر مشخص کند.
مهمترین مزیت معاینه فنی برتر، درصد قابل توجهی (معمولاً حدود ۳۰ درصد) تخفیف در عوارض طرح ترافیک و طرح افت آلودگی هوا است. خودروهای دارای معاینه برتر معمولاً از تخفیف قابلتوجهی در عوارض روزانه برخوردار میشوند؛ بنابراین اگر خودروی شما از نظر فنی سالم است و کاتالیزور آن نحوه عملکرد مناسبی دارد، دریافت معاینه برتر میتواند هزینه تردد در محدودههای مشمول طرح را کم شدن دهد.
نکته مهم: اگر درخواست معاینه فنی برتر دادید اما ماشینتان در تست آلایندگی دور بالا مردود شد، نگران از دست رفتن پولتان نباشید. در صورتی که ماشین تست دور آرام را پاس کرده باشد، سیستم به صورت خودکار گواهی معاینه معمولی را برایتان صادر میکند و نیازی به پرداخت هزینه تست مجدد یا تعمیرات اضافه ندارید.
در این بخش، چند مورد از هزینههای اضافی و اشتباهات رایجی را مرور میکنیم که رانندگان هنگام دریافت معاینه فنی با آنها روبهرو میشوند. آگاهی از این موارد میتواند از پرداخت هزینههای غیرضروری جلوگیری کند.
یکی از مشکلات رایج، طولانی شدن تعمیر خودرو بعد از مردودی است. برای مثال، ممکن است خودرو به دلیل ضعف ترمز مردود شود و پیدا کردن قطعه یا انجام تعمیر بیشتر از ۱۵ روز طول بکشد. اگر مالک در روز شانزدهم برای تست مجدد مراجعه کند، دیگر فرصت استفاده از هزینه تست مجدد وجود ندارد و باید تعرفه جامع معاینه فنی را دوباره بپردازد.
نکته مهم: همیشه هزینه و زمان تقریبی تعمیرات احتمالی (مثل جلوبندی یا ترمز) را در نظر بگیرید. اگر فکر میکنید تعمیر ماشین بیشتر از ۱۵ روز طول میکشد، اصلاً برای معاینه فنی اقدام نکنید تا مجبور به پرداخت دوباره تعرفه پایه نشوید.
بسیاری از خودروهای داخلی با کارکرد بالا در تست آلایندگی مردود میشوند؛ برخی از دارندگان این ماشینها برای قبولی در این تست، به جای تعمیر اصولی خودرو سراغ اجاره ساعتی کاتالیزور، با مبالغی بین ۱ تا ۲ میلیون تومان میروند. این کار علاوه بر هزینه اضافی، مشکل اصلی خودرو را برطرف نمیکند و ممکن است باعث رشد مصرف سوخت و تکرار مردودی شود.
نکته مهم: به جای پرداخت هزینههای میلیونی برای دور زدن قانون، با همان مبلغ یک کاتالیزور شرکتی و استاندارد بسفارش تا هم مشکل معاینه فنی حل شود و هم مصرف بنزین ماشین افت کند.
خدمات معاینه فنی با اعزام راننده بسیار کارراهانداز هستند، اما به شرطی که از شرکتهای معتبر استفاده کنید. برخی کاربران فریب آگهیهای اینترنتی افراد ناشناس را خوردهاند که با وعده معاینه فنی بدون نیاز به حضور ماشین، مبالغی بین ۲ تا ۳ میلیون تومان دریافت کردهاند و در نهایت یک برگه جعلی به آنها تحویل دادهاند که با اولین استعلام پلیس، جریمه سنگینی برای خودرو ثبت شده است.
نکته مهم: اگر قصد استفاده از خدمات اعزام راننده را دارید، فقط با شرکتهای معتبر همکاری کنید تا مبلغی که بابت این خدمات پرداخت میکنید، صرف انجام قانونی معاینه فنی و ثبت برآیند آن در سامانه سیمفا شود.
گاهی خودرو در تست لغزش جانبی یا انحراف فرمان مردود میشود و مالک تصور میکند مشکل از ساییدگی لاستیکهاست؛ به همین دلیل چند میلیون تومان برای تعویض لاستیک هزینه میکند، اما در مراجعه بعدی دوباره با مردودی مواجه میشود. در بسیاری از این موارد، ایراد اصلی به تنظیم نبودن زوایای چرخها یا خرابی قطعاتی مانند سیبک جلوبندی مربوط است و با تعویض لاستیک برطرف نمیشود.
نکته مهم: در صورت مردودی در تست لغزش جانبی، قبل از اینکه زیر بار هزینههای سنگین تعویض لاستیک یا کمکفنر بروید، با پرداخت مبلغی ناچیز، ماشین را پیش یک جلوبندیساز ماهر ببرید تا زاویه چرخها را با دستگاه تنظیم کند.
نوشته هزینه معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵ اولین بار در آموزشگاه فنی و حرفه ای فن آموزان. پدیدار شد.
در این مطلب اطلاعات، جزئیات و نکات مرتبط با هزینه معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵ بررسی شده است.
این موضوع به دلیل اطلاعات و کاربردهای مرتبط، مورد توجه کاربران قرار گرفته است.
جدیدترین اطلاعات و تغییرات مربوط به معاینه در این گزارش ارائه شده است.
برچسب:
نویسنده: امیر علوی